Rome 1870 wat gebeurde er in de toekomstige hoofdstad

Rome 1870 wat gebeurde er

Florence is dit jaar nog steeds de hoofdstad van Italië, maar Rome zal die rol na de inname van de stad op 20 september overnemen.  De wet die de overdracht vervolgens formeel regelt, wordt op 3 februari 1871 van kracht. Het jaar 1870 was een keerpunt. Op enkele van de tweeëndertig dagen werd over de toekomst van het land beslist. Hieronder het overzicht Rome 1870 wat gebeurde er in de stad.

In de lente renoveert de architect Antonio Manno de voorgevel van de basiliek  Santa Pudenziana. In de maand oktober bouwt men om het kerkhof voor niet-katholieken een muur. Met noemt het ook wel het protestants kerkhof.

6 januari

In de Sint-Pieter begint de tweede zitting van het Eerste Vaticaanse Concilie. Het Consilie begon op 8 september 1869 en zou duren tot 20 september 1870.

17 februari

Pius IX opent de Tentoonstelling van werken uitgevoerd in alle kunstvormen voor het katholieke geloof. De expositie vond plaats in het klooster van de Santa Maria degli Angeli.

9 maart

De groothertog van Toscane Ferdinando IV (1835-1908) bezoekt de stad.

21 april

In de Sint Pieter opent de derde zitting van het Eerste Vaticaanse Concilie.

Rome 1870 wat gebeurde er in de stad
Sint Pietersplein rond 1870

6 mei

In Villa Barberini op Monte Mario werd het Trigonometrische teken ingewijd om de boog van de Europese meridiaan te meten. Zie meer erover hier.

14 juni

Paus Pius IX onthult in Lorenzo buiten de muren het monument voor de soldaten die vielen tijdens de strijd voor de verdediging van de Kerkelijke Staat.

18 juli

  • De Apostolische Constitutie Pastor Aeternus bevestigt de pauselijke onfeilbaarheid in de zaken van het geloof en de zeden. De afkondiging vindt plaats tijdens het Eerste Vaticaanse Concilie. Zie hierboven 6  januari.

7 september

  • Koning Vittorio Emanuele Il stuurt een rondschrijven naar de politieke grootmachten in Europa. Hij schrijft in de brief dat hij voornemens  is om het hof en de regering naar Rome te verplaatsen. Hij zet tevens uiteen met welke maatregelen Italië de onafhankelijkheid en persoonlijke onschendbaarheid van de paus zal garanderen.

8 september

  • Koning Vittorio Emanuele II schrijf aan paus de inname van Rome door het leger niet te willen opvatten als een vijandige daad. De “preventieve maatregel” is een “onvermijdelijke noodzaak” ingegeven door de gedeelde zorg voor de “veiligheid cvan Italië en de heilige Stad”.

9 september

  • Graaf Gustavo Ponza van San Martino (1810-76) arriveert in Rome. Hij is de buitengewone ambassadeur van koning Vittorio Emanuele Il. Hij is de auteur van de brief van de koning aan de staatssecretaris van het Vaticaan Giacomo Antonelli. In de brief zijn vervat ‘de garanties noodzakelijk voor de spirituele onafhankelijkheid van de Heilige Stoel, die tevens de basis vormen voor toekomstige onderhandelingen tussen Italië en de geïnteresseerde machten’.
  • De graaf overhandigt de paus een brief van de koning ‘met de liefde van een zoon, met het geloof van een katholieke, met de loyaliteit van een koning en met de geest van een Italiaan’. Hij verklaart bovendien dat hij ‘zijn troepen naar Rome stuurt om gewelddadige acties van de revolutionairen te verhinderen’.

10 september

  • Pius IX wijdt de Fontanone dell’Acqua Marcia in. De fontein bevindt zich voor de gebouwen van de Graanschuren van Termini.

11 september

  • In een brief aan de koning brengt paus Pius IX zijn verdriet tot uitdrukking over wat hem werd meegedeeld in diens brief van 8 september. Het antwoord van de paus bereikt de koning pas op 23 september.

12 september

  • De Italiaanse troepen trekken onder leiding van generaal Raffaele Cadorna (1815-1897) de regio Latium binnen.
  • De generaal van het pauselijke leger Hermann Kanzler (1822-1891) wendt zich tot de Romeinen met de mededeling dat de Italiaanse troepen Latium zullen innemen.

18 september

De Italiaanse troepen nemen bezit van Tivoli en Monterotondo en trekken op naar Rome over de Via Nomentana.

19 september

Generaal Cadorna geeft het bevel Rome ter hoogte van Porta Pia aan te vallen.

20 september

Om 5.15 uur opent de artillerie het vuur op de Aureliaanse muur niet ver van  Porta Pia. De Italiaanse troepen trekken om 9.45 uur door de bres in de muur de stad binnen. Om 10.00 uur geven de troepen van de paus zich over. De ondertekening door de generaals Cadorna e Kanzler van de capitulatie vindt om 14.00 uur plaats in villa Albani Torlonia.

21 september

De krant La Capitale, De Hoofdstad, begint te verschijnen. De hoofdredacteur is Raffaele Sonzogno (1836-1922).

22 september

Het eerste nummer van de La Gazzetta del Popolo, De Gazet van het Volk, komt uit. De hoofdredacteur is Edoardo Arbib (1840-1906).

Rome 1870 wat gebeurde er in de stad

23 september

Generaal Cadorna benoemt een voorlopig bestuur van Rome. Michelangelo Caetani (1804-1882) wordt de voorzitter.

2 oktober

In Rome en de provincies houdt men op deze zondag een referendum met de vraag of de bewoners bij het Italiaanse koninkrijk willen behoren. De ‘vraag’ is deze: Desideriamo essere uniti al Regno d’Italia, sotto la monarchia costituzionale del re Vittorio Emanuele II e dei suoi successori.

Schilderij van Cesare Maccari (1840-1919).

9 oktober

De resultaten van het plebiciet gaan naar koning Vittorio Emanuele Il die in Florence verblijft. In de stad zetelt immers het hof en de regering. De koning voegt bij decreet de stad Rome en haar provincies toe aan het koninkrijk. Het parlement verandert daarna het decreet in een wet.

11 oktober

De koning benoemt generaal Alfonso La Marmora (1804-1878) tot opperbevelhebber van Italië.

15 oktober

La Marmora benoemt een nieuw gemeentebestuur onder voorzitterschap van Francesco Pallavicini Rospigliosi (1810-1878).

20 oktober

Pius IX schort het Eerste Vaticaanse Concilie op. Hij stelt dat ‘de deelnemers van het Concilie de noodzakelijke vrijheid, veiligheid en rust ontberen’.

1 november

Paus Pius IX publiceert de encycliek Respicientes waarin hij de ‘bezetting’ van Rome definieert als ‘onrechtvaardig, gewelddadig, nietig en ongeldig’. Zie hier de tekst.

9 november

Onder leiding van de architect Antonio Cipolla (1822-1874) begint de renovatie van het Quirinaalpaleis, de toekomstige zetel van het Italiaanse hof.

13 november

De eerste verkiezingen van de stad Rome vinden plaats.

20 november

De eerste nationale verkiezingen in het koninkrijk Italië na de Inname van Rome vinden plaats.

29 november

De nieuwe gemeenteraad wordt geinstalleerd. Giuseppe Lunati is de voorzitter. Hij oefent de functie van burgemeester uit.

2 december

  • De bank van de Kerkelijke Staat heet voortaan Banca Romana.
  • De nieuwe staat Italië verwerft de Farnesetuinen, de Orti Farnesiani, op het Palatijn.

15 december

  • De wethouder Filippo Andrea Doria Pamphilj (1813-1876) neemt de functie van burgemeester waar.

16 december

  • De Gemeente Rome opent de eerste twee openbare scholen voor het basisonderwijs. Eén voor jongens in de Via dei Fienilie en de andere voor meisjes in de wijk Tor de’ Specchi.

28 december

Grote overstromingen in de stad. De wijken Borgo, Campo Marzio, Colonna en Sant’Eustachio lopen onder. Het ghetto is bijkans verdwenen onder het water van de Tiber. Na de overstromingen van deze dag stelde men een commissie in die het plan voor de bouw van de kademuren langs de Tiber opstelde. Die zouden de stad tegen het water beschermen, maar tegelijk een heel ander aanzien geven.

Een afbeelding van de rivier zonder de muren die we nu kennen

31 december

Koning Vittorio Emanuele Il komt naar Rome om de slachtoffers van de overstroming troost te brengen. In het Campidoglio ontvangt men de koning met gejuich.

Ga naar 1871
Naar alle jaren

Aantekeningen bij Rome 1870 wat gebeurde er in de stad

  1. Zie dit artikel over de Inname van Rome.
  2. Voor de uitkomst van de consultatie zie hier (it) een wikipediapagina. De andere plebicieten werden gehouden in Emilia op  11 maart 1860, in Toscane op 12 maart 1860, in Zuid-Italië en Sicilië op 21 oktober 1866.  In de regio Veneto op 21 oktober 1866.

 

Rome 1919 Gedenkwaardige dagen in de Italiaanse hoofdstad

Het bezoek van de Amerikaaanse president Woodrow Wilson roept groot enthousiasme op. Een tweede belangijke gebeurtenis het aftreden van de minister-president Orlando.  En ten derde telt de eerste opvoering van Puccini’s Inno a Roma. In Milaan vindt dit jaar een gebeurtenis plaats waarvan de gevolgen zich in jaren erna met alle kracht zouden manifesteren: de door Mussolini georganiseerde oprichting van de ‘Fasci italiani di combattimento’. Daarmee legden hij en een kleine groep vertrouwelingen de kiem voor de fascistische dictatuur. Hieronder in het overzicht ‘Rome 1919 Gedenkwaardige dagen’ meer feiten, die ik vooraf laat gaan door deze opmerkelijke foto.

De koninklijke familie, die in 1919 in theater Adriano een voorstelling bijwoont.

Rome 1919 Gedenkwaardige dagen
Vittorio Emanuele III, Giovanna, de koningin met Maria op schoot, Mafalda, Jolanda en Umberto.

3 januari

  • De president van de Verenigde Staten bezoekt Rome. Thomas Woodrow Wilson (1856-1924) ontvangt van de stad op deze dag het ereburgerschap. De President was op 1 januari 1919 in gezelschap van zijn vrouw gearriveerd.
  • Zie hier voor een historisch filmpje (stom) van  3 januari 1919 van het Istituto Luce. Duur 13′.10”over het bezoek. Zie hier voor een ander filmje over het bezoek van Woodrow Wilson aan andere plaatsen in Italië.

18 januari

  • De oprichting van de Partito Popolare Italiano vindt plaats in het hotel Santa Chiara. Dit is het werk van de in Sicilië geboren politicus Luigi Sturzo (1871-1959). rechts een foto met partijleden. Don Luigi Sturzo in het midden met habijt.

Rome 1919 Gedenkwaardige dagen in de hoofdstad

24 januari

De Nederlandse dichter Jacob Israël de Haan komt per trein aan in de hoofdstad. Hij zal er een week blijven en vervolgens doorreizen naar Napels.

23 februari

  • Met het doel een haven bij Ostia te realiseren, richt men het SMIR op.  De afkorting staat voor: Ente autonomo per lo Sviluppo Marittimo e Industriale di Roma, ofwel het ‘Onafhankelijke Instituut voor de Maritieme en Industriële Ontwikkeling van Rome. Vgl Grasso.

1 april

  • Deze maand verscheen het eerste nummer van het literaire tijdschrift La Ronda, dat een antimodernistische programma heeft. Het houdt op te bestaan vanwege onoverbrigbare interne tegenstellingen.

21 april

  • De eerste opvoering van Giacomo Puccini’s muziekstuk was op deze dag voorzien. De uitvoering kon niet doorgaan vanwege de staking van de musici van alle Romeinse theaters. Men verzette de uitvoering naar 1 juni 1919.
  • De opening van de door architect Marcello Piacentini (1881-1960) ontworpen brug ‘Sublicio’ vindt op deze dag plaats. Zie hier voor een wikipedia pagina.

31 mei

  • Op deze dag wordt Adolfo Apolloni (1855-1923) burgemeester van Rome. Hij oefent zijn ambt uit van juni 1919 tot 25 november 1920. Zie hier.

1 juni

  • De Inno a Roma van Giacomo Puccini krijgt zijn eerste uitvoering in de Villa Umberto. De tekst is van Fausto Salvatori. Zie hier een video waarin de Italiaanse bariton Apollo Granforte als zanger optreedt. En hier een vertolking door Andrea Bocelli op 15 september 2017 in het Colosseum.

23 juni

  • Minister president Vittorio Emanuele Orlando treedt af. De regering is daarmee demissionair. De tegenstellingen tussen hem en de politicus Sonnino veroorzaakten het falen van de Italiaanse deelname aan de vredesconferentie in Parijs. Orlando verliet de conferentie. Het einde van zijn carrière als politicus van de eerste orde was het gevolg.

7 augustus

  • De uit Siena afkomstige kunstschilder Cesare Maccari (1840-1919) overlijdt in de hoofdstad.

16 november

  • Verkiezingen in Italië. De eerste keer met evenredige vertegenwoordiging. Het gevolg was de samenstelling van het parlement ingrijpend veranderde. De eerder dit jaar in Rome opgerichtte Partito Popolare Italiano, de rooms-katholieke Volkspartij, behaalt bijna 21 % van de stemmen, goed voor 100 kamerleden. De winnende Partito socialista italiana behaalt 156 zetels.

Terug naar 1918
Ga naar 1920
Alle jaren

Aantekeningen bij Rome 1919 Gedenkwaardige dagen

  • Zie ook het jaar 1922 in deze post.
  • Het Teatro Adriano (gebouwd in 1898) bestaat nog steeds, maar het is nu een bioscoop en heet Cinema Adriano. Van het oorspronkelijke theater is alleen de gevel nog oorspronkelijk.
  • NB. Puccini’s Inno werd door het fascistische regiem van Mussolini geadopteerd. Na de oorlog door de neofascistische partij MSI. Dat droeg ertoe bij dat het muziekstuk in de vergetelheid raakte. Eén van de vele damnatio memoriae.
  • Villa Umberto heet tegenwoordig ‘Caserma Villa Umberto’ en huisvest de cavallerie van de Staatspolitie.