TV-toespraak van Antonio Scurati gecensureerd

De Italiaanse schrijver Antonio Scurati verwierf internationale roem door zijn historische romans over Mussolini. Ze verschenen ook in het Nederlands. Scurati had op zaterdag 20 april een toespraak moeten houden op de derde nationale zender: RAI Tre. De Algemene Directie van de staatstelevisie stak daar echter een stokje voor. Zij annuleerde de aanwezigheid van de beroemde schrijver in het populaire praatprogramma “Che sarà”. Dus ging de TV-toespraak van Antonio Scurati over de Italiaanse bevrijdingsdag niet door. Voor de afzegging gaf men redenen van economische aard. Men vond de beloning van 1800 euro voor zijn korte optreden blijkbaar te hoog. Dat kon Bruintje TV niet trekken. En het vuur de polemiek laaide meteen hoog op.

Voor de eerste minister Meloni komt een beschuldiging van censuur bijzonder ongelegen. Want dat was het volgens de progressieve oppositie. Aan die kant van het politieke spectrum nam niemand het argument van de centjes serieus. Giorgia Meloni hoefde niet lang na te denken en ging over tot de aanval. Zij becommentarieerde en publiceerde de korte lezing van de beroemde schrijver op haar eigen social media account. Daarmee ‘bewees’ zij dat haar regering geen censuur tolereerde. Zij maakte met haar (door haar aanhangers) ‘moedig’ genoemde actie de ingreep van de zuinige mannen van de Staat-TV niet ongedaan. Noch neemt zij de verdenking van censuur weg. Meloni had nog een argument. Hieronder eerst haar reactie en daarna de tekst van Scurati.

Meloni’s begeleidende tekst

In een Italië vol problemen – schrijft de premier op Facebook – klaagt links ook vandaag weer een kwestie aan. Deze keer gaat het om de vermeende censuur van een toespraak van Scurati om 25 april te vieren. Links roept luidt regime, de RAI antwoordt dat het simpelweg weigerde 1800 euro (het maandsalaris van veel werknemers) te betalen voor een monoloog van één minuut. Ik weet niet wat de waarheid is, maar ik publiceer om twee redenen met plezier de tekst van de monoloog (waarvoor ik hopelijk niet hoef te betalen):

1) Wie altijd werd tegengewerkt en gecensureerd door de openbare omroepen zal nooit vragen om iemand te censureren. Zelfs niet van degenen die vinden dat je voor je anti-regeringspropaganda betaald moet met geld van de burgers. 2) Opdat de Italianen vrij kunnen oordelen over de inhoud. Veel leesplezier.

Tot zover de Italiaanse eerste minister Giorgia Meloni. Het vet in de tekst is van haar. Hieronder volgt mijn vertaling van Scurati’s toespraak.

De Toespraak van Antonio Scurati

Giacomo Matteotti werd op 10 juni 1924 vermoord door fascistische huurmoordenaars. Vijf van hen wachtten hem op voor zijn huis, allemaal squadristi uit Milaan. Professionals in geweld, ingehuurd door de naaste medewerkers van Benito Mussolini. Het parlementslid Matteotti, de leider van de Verenigde Socialistische Partij, was de enige persoon in het Parlement die zich nog openlijk verzette tegen de fascistische dictatuur. Hij werd op klaarlichte dag in het centrum van Rome ontvoerd. Hij vocht tot het laatst, zoals hij zijn hele leven gevochten had. Ze staken hem dood en schendden zijn lijk. Ze vouwden het op om het in een te kleine, provisorisch gegraven kuil te stoppen. Mussolini werd onmiddellijk op de hoogte gesteld.

Behalve de schuld aan deze misdaad laadde hij ook de schande door de weduwe te beloven, dat hij er alles aan zou doen om haar man terug te brengen. Tijdens het uitspreken van deze belofte zat de Duce van het Fascisme aan het bureau met in een la de met bloed besmeurde papieren van het slachtoffer  In deze bedreiglijke lente herdenken we echter niet alleen de politieke moord op Matteotti. We herdenken ook de nazi-fascistische massamoorden die in 1944 werden gepleegd door de Duitse SS, met de medeplichtigheid en medewerking van Italiaanse fascisten.

Ik noem de Fosse Ardeatine, Sant’Anna di Stazzema, Marzabotto. Dit zijn slechts enkele van de plaatsen waar Mussolini’s duivelse medestanders koelbloedig duizenden weerloze Italiaanse burgers afslachtten. Onder hen waren honderden kinderen en zuigelingen. Velen werden levend verbrand, sommigen onthoofd.

Twee trieste verjaardagen

Deze twee gelijktijdige en trieste verjaardagen – de lente van ’24, de lente van ’44 – zeggen dat het fascisme gedurende zijn hele historische bestaan – niet alleen aan het eind of af en toe – een onherstelbaar fenomeen was van systematisch moorddadig en massaal politiek geweld. Zullen de erfgenamen van die geschiedenis dit voor één keer erkennen? Alles wijst er helaas op het tegendeel. De postfascistische regering, die de verkiezingen van oktober 2022 won, kon twee mogelijke wegen inslaan. Enerzijds kon zij haar neofascistische verleden verwerpen, anderzijds proberen de geschiedenis te herschrijven. De regering koos zonder twijfel de tweede weg.

Na het thema in de verkiezingscampagne te hebben vermeden, heeft de premier, toen ze door historische jubilea werd gedwongen er over te spreken, koppig vastgehouden aan de ideologische lijn van haar neofascistische cultuur van herkomst. Zij heeft zich gedistantieerd van de onverdedigbare gruweldaden van het regime (de Jodenvervolging) zonder echter ooit de fascistische ervaring als geheel te verwerpen. Ze heeft de massamoorden die met medeplichtigheid van de fascistische republikeinen zijn gepleegd alleen aan de nazi’s toegeschreven.

Antifascisme

Tot slot heeft ze de fundamentele rol van het verzet in de Italiaanse wedergeboorte ontkend. Zij kwam er nooit toe om ter gelegenheid van 25 april 2023 het woord ‘antifascisme’ uit te spreken. Op dit moment staan we opnieuw aan de vooravond van de verjaardag van de bevrijding van het nazi-fascisme.

Het woord dat de premier weigerde uit te spreken zal steeds opnieuw klinken uit de dankbare monden van alle oprechte democraten. Of ze politiek van linkse, centrum of rechtse huize  zijn. Zolang dat woord – antifascisme – niet wordt uitgesproken door degenen die ons regeren, zal het spook van het fascisme blijven ronddwalen in het huis van de Italiaanse democratie.

TV-toespraak van Antonio Scurati

Het is geen geheim dat de schrijver Scurati in de politieke partij van Meloni een continuïteit met het fascistische verleden van Italië waarneemt. Het is een door velen gedeelde opvatting. De uitmuntende kenner van het Italiaanse fascisme, de hoogleraar en historicus Emilio Gentile, beschouwt die periode echter als een afgesloten tijdperk. Hij wijst die continuïteit van de hand. Zie hier een artikel over hem. Natuurlijk zijn er in het land niet weinig die enthousiast terugkijken op het regiem van de Duce. Er zijn ook neofascistische groeperingen die het geweld niet schuwen. Over die dreiging moet niet men niet te licht denken en waakzaamheid betrachten.

Aantekeningen bij de TV-toespraak van Antonio Scurati

  • De plaats is bekend vanwege de massaslachting op 560 burgers van de lokale bevolking. De moordpartij werd aangericht door de 16. SS-Panzergrenadier-Division Reichsführer SS op 12 augustus 1944.
  • Over het bloedbad van Marzabotto zie deze pagina.

 

 

Rome 1904 wat gebeurde er in de Italiaanse hoofdstad

Voor sommigen zal de belangrijkste gebeurtenis van dit jaar de opening van de grote synagoge in het voormalige ghetto zijn. Voor anderen wellicht de eerste algemene staking die op 16 september in het land uitbrak en de dag erna in Rome begon. In juli ontbindt Pius X de vereniging Opera dei congressi. Andere gebeurtenissen op deze pagina Rome 1904 wat gebeurde er in de hoofdstad.

20 januari

  • Met het decreet Commissum Nobis schaft Pius X het vetorecht af dat sommige politieke machten gedurende een conclaaf claimden.

1 februari

  • Vanaf vandaag geeft men het signaal van het middaguur door een kanonschot vanaf de Janiculus. Dat is tot op heden het geval.

2 februari

  • Op deze dag overlijdt de filosoof Antonio Labriola (1848-1904). Hij vond zijn laatste rustplaats op begraafplaats voor niet katholieken ook wel het protestantse kerkhof genoemd. De filosoof woonde sinds 1873 in Rome.
  • Pius X kondigt een bijzonder jubileum af ter ere van het 5e eeuwfeest van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis.

24 februari

  • De president van de Franse Republiek Emile Loubet (1838-1927) brengt een staatsbezoek aan de hoofdstad. Koning Vittorio Emanuele III wenste dat het presidentiële bezoek veel grootster was dan vorig jaar aan de andere staatshoofden ten deel was gevallen.

24 mei

  • De oprichting van de maatschappij van de Vassalli della Campagna Romana vindt plaats.

28 juli

  • De nieuwe grote synagoge krijgt haar plechtige inwijding. De tempel staat in het voormalige ghetto ter hoogte van het eiland in de Tiber. Het ontwerp van het gebouw was van de architecten Vincenzo Costa (1826-1903) en Osvaldo Armanni (1855-1929). De decoraties zijn van Annibale Brugnoli (1843-1915) en Domenico Bruschi. Koning Vittorio Emanuele III is bij de opening aanwezig.

17 september

  • Algemene staking. Het is de eerste algemene staking in Italië die in Milaan en Genua op 16 september begon en vervolgens nog in minstens vijftien andere steden uitbrak. Zij duurde voort tot 21 september.

2 oktober

  • Rome 1904 wat gebeurde er in de hoofdstadOpening van de Magazzini Popolari Zingone op de hoek van corso Vittorio Emanuele en de via di Torre Argentina. Het betrof een warenhuis waar een groot assortiment textiel voor het maken van kleding te koop was. En je hoefde niet te onderhandelen, want de prijzen lagen vast.

21 oktober

  • Carlo Palomba neemt de functie van burgemeester waar.

10 november

  • In een artikel in de krant La Croce di Costantino nodigt de geestelijke Luigi Sturzo (1871-1959) de katholieken uit een politiek alternatief voor de liberale staat te vormen.

16 november

  • Rome 1904 wat gebeurde er in de hoofdstadDe geestelijke Romolo Murri (1870-1944) roept de katholieken op zich politiek te engageren. Hij sticht de Lega democratica nazionale, de Nationale democratische bond. Hij doet zijn appèl in het tijdschrift Cultura Sociale.

25 december

  • Met het decreet Vacante Sede Apostolica vernieuwt Pius X de normen die activiteiten van de Curie en de kardinalen regelen tijdens de periode van de Sede vacante.

31 december

  • De stad telt 506.840 inwoners.
  • Enrico Cruciani Aliprandi neemt de functie van burgemeester waar.

Wat elders gebeurt

  • In Racconigi ziet kroonprins Umberto het levenslicht. Hij zou in 1930 in het huwelijk treden met de Belgische prinses Marie José. In 1944 werd hij door zijn vader benoemd als ‘lungotenente’ en nam in die funktie als Umberto II het koningschap waar van 5 juni 1944 tot 9 mei 1946.

Terug naar 1903
Ga naar 1905
Alle jaren

Aantekeningen bij Rome 1904 wat gebeurde er in de hoofdstad

Rome 1904 wat gebeurde er in de hoofdstad

  • In 1904 vormden zes kunstenaars de groep de ‘Vasallen van de Campagna Romana’. Het aantal groeide in de dagen daarna uit tot 25 en werd het woord ‘Vasallen’ vervangen door het getal XXV. Onder die naam bestond de groep tot 1930 toen het fascistische regiem de ontbinding ervan beval. Zie hier een pagina wikipedia in het Italiaans.
  • Zie  hier een Italiaanse wikipediapagina over Antonio Labriola.

 

Rome 1900 wat gebeurde er in de Italiaanse hoofdstad

In het eerste jaar van de twintigste eeuw werd de wereld opgeschrikt door een koningsmoord in Italië. Het bericht bereikte de hoofdstad eind juli. Er voltrekken zich dit jaar in de stad nog twee rampzalige gebeurtenissen. Eerst – in augustus – het ernstige spoorwegongeluk in het noorden. Later de verwoestende overstroming van het centrum. Eén van de historische Romeinse café’s sluit dit jaar zijn deuren. Het rooms-katholieke dagblad L’Osservatore romano krijgt een nieuwe hoofdredacteur, de vijfde. Zijn naam is Giuseppe Angelini. Hij blijft tot 1919 op zijn post. Hieronder in ‘Rome 1900 wat gebeurde er in de Italiaanse hoofdstad’ staat alles op een rijtje.

9 januari

  • In een Romeins appartement op de Piazza della Libertà richten twee mannen de sportclub Società Sportiva Lazio op. Het is de eerste club die als sportorganisatie in Rome het voetbal gaat beoefenen.

14 januari

  • De eerste opvoering van de Tosca, de opera van Giacomo Puccini, vindt plaats in het Theater Costanzi. Zo genoemd naar zijn oprichter Domenico Costanzi, die in 1879 opdracht gaf tot de bouw. Tegenwoordig heet het Teatro dell’Opera di Roma.

16 februari

  • Het derde Congres van de anticlericalen vindt plaats ter herdenking van het derde eeuwfeest van de veroordeling van Giordano Bruno. Men lanceert ook een Tegen-jubileum met bezoeken aan de vier ‘heidense basilieken’: het Pantheon, de Janiculus, Porta Pia en het Capitool.

14 maart

  • Koning Umberto I onthult in de tuinen van het Quirinaal het ruiterstandbeeld van Carlo Alberto van Savoye (1798-1849). De befaamde Florentijnse beeldhouwer Raffaele Romanelli (1856-1928) was de schepper van het monument.

24 juni

  • Eerste minister Luigi Gerolamo Pelloux (1839-1924) neemt ontslag na de algemene verkiezingen op 3 juni / 10 juni 1900. Hij regeerde vanaf 29 juni 1898. Een nieuwe regering onder leiding van Giuseppe Saracco (1821-1902) treedt aan.

29 juli

  • Het bericht van de moord op koning Umberto I bereikt de stad. De plaats van het delict was Monza en de dader Gaetano Bresci (1869-1901).
Rome 1900 wat gebeurde er in de stad
De aanslag op Umberto I in Monza op 29 juli 1900.

9 augustus

  • De ceremonie en begrafenis van koning Umberto I, die zijn laatste rustplaats krijgt in het Pantheon. Bij de begrafenis zijn veel hoogwaardigheidsbekleders uit andere landen aanwezig.

11 augustus

  • De nieuwe koning Vittorio Emanuele III legt in het parlement de eed af.

13 augustus

  • Een zeer ernstig spoorwegongeval vond plaats bij Castel Giubileo. Deze wijk ligt in het noorden van Rome, ingeklemt tussen de rivier Tiber, de Ringweg A90 en de via Salaria. Parallel aan de via Salaria loopt de spoorlijn Rome – Florence.

Rome 1900 wat gebeurde er in de stad

1 november

  • Paus Leo XIII brengt zijn encycliek Tametsi futura prospicientibus uit. Hij stelt daarin Christus Verlosser centraal voor de hele wereld.

27 november

  • Koning Vittorio Emanuele III koopt voor zijn moeder Margherita van Savoye (1851-1928) het paleis Piombino, dat voortaan de naam Margherita zal dragen. Het bevindt zich in de wijk n° XVI, Ludovisi, die grenst aan Villa Borghese. Zie Google hier.

2 – 4 december

  • De Tiber treedt buiten zijn oevers. De kademuur tegenover het eiland Tiburina stortte in over een lengte van 300 meter. Het water bereikte het Forum Romanum en zette zelfs het plein voor het Pantheon blank. Onderstaande schilderij uit 1900-1901 is van Pio Bottoni (1883-1936).
Rome 1900 wat gebeurde er in de stad
Het Forum Romanum met op de achtergrond de Boog van Titus.

31 december

  • Paus Leo XIII decreteert het gelijktijdig tentoonstellen van het Heilig Sacrement in alle kerken van de wereld.

Buiten de hoofdstad

  • Het stoffelijk overschot van koning Umberto vertrekt 8 augustus per trein naar de hoofdstad.

Verder naar 1901
Alle jaren

Aantekeningen bij Rome 1900 wat gebeurde er in de stad

  • Het park waarin zich het monument van Carlo Alberto bevindt, heeft hier een pagina in het Italiaans. Over de maker van het beeldhouwwerk, de Florentijn Raffaele Romanelli, zie het biblografisch woordenboek Treccani.
  • Zie voor de generaal en politicus Luigi Pelloux zie hier een Nederlandse wikipedia pagina.
  • Over het spoorwegongeval zijn veel berichten op het internet, maar in het Italiaans.